Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurul Tutanağı
22. Dönem 2. Yasama Yılı
35. Birleşim 23/Aralık /2003 Salı

Yatırım Ödeneklerinin Zamanında Kullanılması, İstihdamda Yaşana Daralma Hakkında

BAŞKAN - Madde üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Tekirdağ Milletvekili Sayın Enis Tütüncü; buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
Süreniz 10 dakika
CHP GRUBU ADINA ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ)- Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 11 inci madde "gerektiğinde kullanılabilecek ödenekler" başlığını taşıyor. 6 farklı konuda, gerektiğinde kullanmak amacıyla Sayın Maliye Bakanına yedek veya özel ödenekler kullanma yetkisi tanıyor.
Ben, bu 6 konudan, zamanın yetersizliği nedeniyle, yalnızca yatırımları hızlandırma ödeneği üzerinde, kısaca da olsa, durmak istiyorum.
Değerli milletvekilleri, AKP İktidarının ilk yılı, yatırımlar açısından tam anlamıyla bir düş kırıklığı yaratmıştır. Bu "düş kırıklığı yaratmıştır" sözünü insaflı bir şekilde kullandığımı dikkatlerinize sunmak istiyorum. Bakınız, 2003 yılı programında, IMF'nin onayından geçen, yani IMF'nin bile kabul ettiği 8 katrilyonluk yatırım ödeneğini AKP kullanamadı, hükümet kullanamadı. Bunun 1,5 katrilyon lirası iptal edildi, bizim tespitlerimize göre, kasım sonu itibariyle, kalan 6,5 katrilyondan 2,5 katrilyon Türk Lirası da henüz harcanmamış durumda. Bu nedenle, kasım sonu bütçe performansı iyi görünüyor. Bu 2,5 katrilyonluk yatırım ödeneğinin tamamen kullanılması, Cumhuriyet Halk Partisine göre son derece önemlidir; ummak istiyorum ki, Adalet ve Kalkınma Partisi açısından da son derece önemlidir. Hemen işaret etmeliyim ki, bu harcama, faizdışı fazla hedefini sıkıntıya sokacaktır; 2003 yılı için tutturduğunuzu ya da tutturulduğunu iddia ettiğiniz o faizdışı fazla hedefini sıkıntıya sokabilecektir. Böyle de olsa, bu 2,5 katrilyonluk yatırım ödeneğinin -ki, kasım sonu itibariyle ortaya çıkıyor- mutlaka kullanılmasının kaçınılmaz olduğuna inanıyoruz.
Bu arada, Sayın Bakandan, bir konuda, mümkünse bu kürsüden bir açıklama yapmasını talep ediyoruz. Yine, kasım sonu İtibariyle, diğer cari toplamında yer alan 3 katrilyon Türk Liralık bir harcanmamış ödenek bulunmaktaydı. Bunun yüzde 85'inin Millî Savunma Bakanlığına ait olduğunu ve son derece önemli bir harcama kalemi konumunda bulunduğunu biliyoruz. Bu harcama kalemi, bir sonraki yıla da devredilebilir nitelikteki bir harcama kalemidir.
Sayın Maliye Bakanımız, bu 3 katrilyon liranın aralık ayında ne kadarının harcanabileceğini ya da şu anda ne kadarının harcanmakta olduğunu tahmin ediyorsunuz? Eğer, harcama miktarı -aralık ayının tamamı itibariyle söylüyorum- 2 katrilyon lirayı aşarsa, bütçe performansı -ki, ekim ayı sonuna kadar iyi görülen o bütçe performansı- aralık ayında önemli ölçüde sıkıntıya girecektir, performans önemli ölçüde düşecektir. Tabiî ki, faizdışı fazla hedefi de bu noktadan darbe yiyecektir. Bu soruyu şunun için soruyorum; eğer, bu dediğimiz diğer cari toplamında yer alan 3 katrilyon liralık ödenek aralık ayında harcanıyorsa, bunun olumsuz etkileri, daha şimdiden 2004 yılı bütçesine yansıyacak demektir. Bu durum, yatırımları hızlandırma ödeneği bir yana, 2004 yılında esasen yetersiz düzeyde programlanan asıl yatırım hedefine de başlangıçta önemli oranda darbe vuracak demektir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hazine Müsteşarlığı bütçesinde, 2003 yılındaki büyümenin, kıymeti harbiyesi fazla olmayan, büyük olmayan bir büyüme olduğunu ifade etmiştim. Evet, 2003 yılındaki büyüme, yüzde 5 civarında bekleniyor. Peki, Türkiye'de istihdam artıyor mu; Türkiye'de işsizlik azalıyor mu; ne gezer!.. İstihdamda artıştan vazgeçtik, çalışanların sayısında, son derece ciddî azalmalar meydana geliyor.
Enflasyonda düşüş sağlanıyor. Peki -yine, Hazine Müsteşarlığı bütçesinde dile getirdiğim- hane halkı bütçelerine yansıyor mu; evde kaynayan tencerenin maliyetini düşürüyor mu? Çiftçilerin kullanmış olduğu tarımsal girdilerin fiyatlarında düşüklük oluyor mu? Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; konuya bu açıdan bakmamız lazım.
Hazine Müsteşarlığı bütçesinde, 2002 yılı haziranı ile 2003 yılı haziranındaki çalışanların sayısını karşılaştırmış, bu dönemde, toplam çalışanların sayısında, yaklaşık 280 000 kişilik bir azalma olduğunu ifade etmiştim; yani, istihdam hacminde 280 000 kişilik bir daralmanın yaşanmakta olduğuna işaret etmiştim. Devlet Bakanımız Sayın Ali Babacan, kürsüye çıktılar, bizim elimizdeki verilerin eski olduğunu, bu nedenle, 2003 yılı eylül ayındaki sonuçlara göre istihdamın arttığını, işsizliğin azaldığını, bu kürsüden iddia ettiler. O zaman, soru faslında, gerçeği vurgulamaya çalışmıştık; ancak, yeterince anlaşılamadığını sanıyoruz. Aslında, 2003 yılı eylülünün rakamları, sonuçları elimizde vardı; ancak, biz, 2002 Haziranı ile 2003 Haziranını karşılaştırmayı uygun gördük; çünkü, 2003 yılı eylülünü ele alırsak, geçen yılın aynı dönemine göre, yani 2002 Eylül ayına göre, çalışanların sayısındaki azalmanın çok daha vahim olduğu ortaya çıkıyor; 422 000 kişi... 422 000 kişi... Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, işte, Devlet İstatistik Enstitüsünün hane halkı işgücü anketi: 422 000 kişi, bir önceki yıla göre, 2002 eylülüne göre, 2003 yılı eylülünde işgücü piyasasından çekilmiştir. Bunu anlamak ve kabul etmek kesinlikle mümkün değildir. Nasıl, burada, bu kürsüde "işsizlik azalıyor" diye bir devlet bakanımız iddia edebilir! Nitekim, İş Kurumuna başvuran işsiz sayılarında, önceki yıla göre, yine bizim tespitlerimiz çerçevesinde, yüzde 80'ler dolayında artışlar gözleniyor.
Değerli milletvekilleri, konuyu fazla uzatmak istemiyoruz; ama, dikkatinizi gerçekten ciddî bir şekilde bu istihdam boyutuna, istihdam konusuna çekmek istiyoruz. Türkiye'de her yıl 900 000 dolayında genç insan işgücü piyasasına giriyor. Türkiye, normal koşullarda, ekonominin normal süreçlerinde dahi, bunun ancak 200 000 - 250 000 kişisini istihdam ediyordu; geçen yıl ve bu yıl, 2003 yılında da 900 000 dolayında genç insan işgücü piyasasına girdi; ama, ne oldu, 400 000 dolayında, istihdamda azalma var, azalma! Ne kadar vahim bir tabloyla karşı karşıya olduğumuzu ifade etmek istiyorum.
Gelir dağılımı, dayanılması güç boyutlarda bozulmuştur. Tarım sektörü, 2003'te, bir önceki yıla göre yüzde 3 dolayında daralmıştır, küçülmüştür. Hububat üretiminde ciddî daralmalar vardır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Tütüncü, eksüre veriyorum; lütfen tamamlayın.
ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) - Endüstri bitkilerinde ciddî daralmalar vardır, yağlı tohumlar üretiminde ciddî daralmalar vardır. Çiftçi iyice perişan hale düşmüştür; zaten perişanlık içindeydi, iyice perişan hale düşmüştür 2003 yılında. İşçi, memur, küçük esnaf ve sanatkârlar, memur emeklileri, SSK emeklileri, Bağ-Kur emeklileri büyük bir yoksulluğun pençesinde inim inim inliyorlar değerli milletvekilleri. Türkiye yatırım yapmak zorundadır, onu vurgulamak istiyorum. Türkiye yatırım yapmak zorundadır. 2003'te, IMF'nin onayından geçen, IMF'nin bile onay verdiği yatırımları yapamadınız. Umut etmek istiyoruz ki, Türkiye, 2004'te, böyle acı, böyle acayip, böyle çarpık bir tabloyla karşılaşmasın.
Bu duygu ve düşüncelerle, hepinizi en iyi dileklerimle, sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Tütüncü.